数列

定义域为 N 的函数 x_n = f(n), n \in N_+,写作 x_1, x_2,\dots,x_n,\dots\{x_n\}。一般讨论数列的单调性有界性

例:试证以下数列单调增加且有界:(p4 数列的极限1)

  1. x_n = \sqrt{2+\sqrt{2+\dots+\sqrt2}}n 重根号)
  2. x_n = \sqrt{a + \sqrt{a+\dots+\sqrt a}}n 重根号,a > 0

数列 {x_n} 中的无穷项,它们下标依次为 n_1 < n_2 < \dots < n_k < \dots,则称数列 x_{n_1},x_{n_2},\dots,x_{n_k},\dots\{x_n\}子列,记为 \{x_{n_k}\}

数列的极限

  1. x_n = \frac 1 n
  2. x_n = \frac{(-1)^n}n
  3. x_n = \frac{1+(-1)^n}{2n}

数列的变化趋势:无限地接近零,与零的距离任意小

{x_n}\exists A \in R, \forall \epsilon >0, \exists N \in \textbf{N}_+: 当 n > N 时,| x_n - A | < \epsilon。则称 A\{x_n\} 的极限,或称 \{x_n\} 收敛于 A,记为: \lim_{n\rightarrow \infty} x_n = Ax_n \rightarrow A (n \rightarrow \infty)

  1. 若不存在这样的 A,则称数列 \{x_n\} 无极限,或发散的。
  2. \epsilon 是任意的,但在确定 N 时又是相对固定的; N 依赖 \epsilon ,但不唯一。
  3. 无论 \epsilon 多么小。数列从某项 x_N 以后的项都在邻域 (A - \epsilon, A + \epsilon) 内,即在此邻域外只有有限项。

例1:试用定义证明:当 |q| < 1时, \lim_{n\rightarrow\infty} q^n = 0

例2x_n = \frac{n^2}{3n^2-2n+6},证明 \lim_{x\rightarrow \infty}x_n = \frac 1 3 (适当放大法)

例3\lim _{n \rightarrow \infty} \sqrt[n]{a}=1 \quad(a>1) (伯努利不等式的一个推论,见笔记0 #不等式。也可以用 \ln

例4\lim _{n \rightarrow \infty}(\sqrt{n+1}-\sqrt{n})=0

习题\lim _{n \rightarrow \infty} \sqrt[n]{n}=1

无穷小与无穷大

无穷小

\lim_{n\rightarrow\infty} x_n = 0 ,则称 {x_n}无穷小(数列)。例如 x_{n}=\frac{1}{n}, \quad y_{n}=q^{n} \quad(|q|<1) 均为无穷小。

  1. \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=A \Leftrightarrow\left\{x_{n}-A\right\} 为无穷小 \Leftrightarrow\left|x_{n}-A\right| 为无穷小

  2. \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=\lim _{n \rightarrow \infty} y_{n}=0 \Rightarrow \lim _{n \rightarrow \infty}\left(x_{n} \pm y_{n}\right)=0 (证明)

    无穷小的和(差)是无穷小。

  3. \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=0, \left\{y_{n}\right\} 有界 \Rightarrow \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n} y_{n}=0

    无穷小与有界量之乘积是无穷小。

    (利用 y_n \leq M(有界),证明 |x_n|\cdot|y_n| < \frac{\epsilon} {|M|}

无穷大

\{x_n\}\forall M > 0\exists N \in \textbf{N}+ :当 n > N 时, |x_n| > M, 则称 {x_n }无穷大。记为:

\lim_{x\rightarrow\infty} x_n = \infty

  1. 试写出 {x_n} 为正无穷大 (+\infty) 的定义

  2. 无穷大与无穷小的关系

    x_n \neq 0,则 {x_n} 为无穷大 时, \{\frac 1 {x_n} \} 为无穷 小。

  3. 无穷大与无界一样吗?

    数列一定是单调的吗?

    • 考察数列 1, 0, 2, 0, 3, 0 无界,但该数列并不无穷大。
    • x_n = n \sin \frac{n\pi}{2}

数列极限的性质和运算法则

性质

\lim _{k \rightarrow \infty} x_{2 k-1}=A \text { 且 } \lim _{k \rightarrow \infty} x_{2 k}=A \Leftrightarrow \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=A

只需证明奇子列和偶子列的极限相同,便能得到原数列的极限。(证明,注意 N 的取值)

运算法则

例1x_{n}=\frac{2 n^{3}-n+4}{3 n^{3}-5 n^{2}+n}

例2x_{n}=\frac{1}{n^{2}}+\frac{2}{n^{2}}+\cdots+\frac{n}{n^{2}}

例3x_{n}=\frac{4^{n}+(-3)^{n}}{4^{n+1}+3^{n+1}}

例4x_{n}=\sqrt{n}(\sqrt{n+1}-\sqrt{n}) (分子有理化)

例5:x_{n}=\left(1-\frac{1}{2^{2}}\right)\left(1-\frac{1}{3^{2}}\right) \cdots\left(1-\frac{1}{n^{2}}\right) (裂项相消)

例6x_{n}=\frac{\sin n^{2}}{n}\sin x 有界)

例7\lim_{n\rightarrow\infty} n (\sqrt{2n^2+1} - \sqrt{2n^2-1})

可导出

\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{a_{0} n^{m}+a_{1} n^{m-1}+\cdots+a_{m}}{b_{0} n^{k}+b_{1} n^{k-1}+\cdots+a_{k}}=\left\{\begin{array}{ll}\frac{a_{0}}{b_{0}} & m=k \\ 0 & m<k \\ \infty & m>k\end{array}\right.

数列极限存在的判别准则

夹逼准则

\exists N,当 n > Ny_n \leq x_n \leq z_n,且 \lim_{n\rightarrow\infty} y_n = \lim_{n\rightarrow\infty} z_n = A,可以得到:\lim_{n\rightarrow\infty} x_n = A (注意 A = 0 的情况)

例1:求下列数列的极限。

  1. x_{n}=\frac{10^{n}}{n!} (判断分子分母的增长速度, 0 < x_n < \frac{10^{10}}{10!} (\frac{10}{11})^{n-10}
  2. x_{n}=\sqrt[n]{1^{n}+2^{n}+3^{n}} (适当放大)
  3. x_{n}=\sqrt[n]{1^{4}+2^{4}+\cdots+n^{4}} (适当放缩)
  4. x_{n}=\frac{1}{\sqrt{n}}\left(\frac{1}{\sqrt{n+1}}+\frac{1}{\sqrt{n+\sqrt{2}}}+\cdots+\frac{1}{\sqrt{n+\sqrt{n}}}\right)

例2x \geq 0, f_{n}(x)=\sqrt[n]{1+x^{n}+\left(\frac{x^{2}}{2}\right)^{n}}, 求 \lim _{n \rightarrow \infty} f_{n}(x) (分类)

单调有界数列极限存在准则

若数列 \{x_n\} 单调增加且有上界,则 \{x_n\} 有极限。单调递减且有下界的数列同理。

例1x_n = \sqrt{2 + \sqrt{2+\dots+\sqrt 2}}n重根号)

例2:设 x_1 > 1x_{n+1} = \frac{2x_n}{x_n + 1}n \geq 2),证明 \{x_n\}有极限,并求之。

函数极限

  1. x\rightarrow +\infty 的情况

    f(x) 定义在 [a, +\infty), \exists A \in \textbf{R},\forall \epsilon > 0\exists X > a,当 x > X,有 |f(x) - A| < \epsilon

    称当 x 趋于正无穷时,f(x)极限A,或收敛A。记为 \lim_{x\rightarrow +\infty}f(x) = A\quad或\quad f(x)\rightarrow A,(x\rightarrow+\infty)

例:证明 \lim_{x\rightarrow+\infty} \arctan x = \frac \pi 2

  1. x\rightarrow\infty 的情况

    f(x) 定义在 |x| > a, \exists A \in \textbf{R},\forall \epsilon > 0\exists X > a,当 |x| > X,有 |f(x) - A| < \epsilon 称当 x 趋于无穷时,f(x)极限A,或收敛A。记为 \lim_{x\rightarrow \infty}f(x) = Af(x)\rightarrow A,(x\rightarrow\infty)

  2. x\rightarrow a 的情况

    f(X) 定义在 a 的去心邻域,若存在实数 A\forall \epsilon > 0, \exists \delta > 0, 当 0 < |x-a| < \delta 时, |f(x) - A| < \epsilon 称当 x 趋于 a 时,f(x) 的极限为 A, 或收敛于 A。记为 \lim_{x\rightarrow a}f(x) = A\quad或\quad f(x)\rightarrow A,(x\rightarrow a), 此极限与 f(x)a 点定义无关,也与邻域外的值无关。

\lim_{x\rightarrow \infty}f(x) = A \Leftrightarrow \lim_{x\rightarrow -\infty}f(x) = A 且 \lim_{x\rightarrow+\infty}f(x) = A

例1:证明 \lim_{x\rightarrow 1} \ln x = 0

证明:\forall \epsilon > 0, 要 |\ln x - 0 | < \epsilon,即 -\epsilon < \ln x < \epsilon

也就是 e^{-\epsilon} < x < e^\epsilon \Leftrightarrow e^{-\epsilon} - 1 < x - 1 < e^{\epsilon} - 1

\delta = \min (e^\epsilon - 1, 1 - e^{-\epsilon})

0 < |x-1| < \delta,有 |\ln x - 0| < \epsilon

\therefore \lim_{x\rightarrow 1} \ln x = 0

①: 可以判断出 e^\epsilon - 1 的绝对值较大。因为 |e^{-\epsilon} - 1| \cdot e^\epsilon = |e^\epsilon - 1|,而 e^\epsilon > 0

例2:证明 \lim_{x\rightarrow2}\frac{2}{x^2+x} = \frac 1 3 (演示)

证明:\forall \epsilon > 0,要 |\frac2 {x^2+x} - \frac1 3| = |\frac{x^2+x-6}{3(x^2+x)}| < \epsilon

由于 |\frac{x^2+x-6}{3(x^2+x)}| \overset{|x-2|<1}{<} \frac{|x-2|\cdot|x+3|}{3(1+1)}<\frac{6(x-2)}{6} = |x-2|

只要取 \delta = \min (\epsilon, 1),当 0 < |x-2| < \delta 时,就有 |\frac{2}{x^2+x} - \frac 1 3 | < \epsilon

\therefore \lim_{x\rightarrow 2} \frac{2}{x^2+x} = \frac{1}{3}

无穷小与无穷大

函数极限与数列极限的关系

海涅(Heine)定理

\lim_{x\rightarrow a}f(x) = A \Leftrightarrow \forall \{x_n\}, x_n \rightarrow a,则 \lim_{n\rightarrow \infty}f(x_n) = A

性质

运算法则

\lim _{x \rightarrow a} f(x)=A, \lim _{x \rightarrow a} g(x)=B, h(x) 有界,则

例:求极限 \lim_{x\rightarrow 1}\frac{\sqrt{x+3} -\sqrt{2x+2}}{x^2-1}

复合运算法则

\lim_{u\rightarrow l} f(u) = A, \lim_{x\rightarrow a} \varphi(x) = l, \varphi(x) \neq l (x \in \mathring{U}(a)) \Rightarrow \lim_{x\rightarrow a} f(\varphi(x)) = A

复合运算法则意味着,\lim _{x \rightarrow a} \varphi(x)=l, \varphi(x) \neq l(x \in U(a)) 时, \lim _{x \rightarrow a} f(\varphi(x)) \stackrel{u=\varphi(x)}{=} \lim _{u \rightarrow l} f(u)

例:\displaystyle \lim_{x\rightarrow a}\ln x (a > 0) (可用 \ln x = \ln\frac{x}{a} + \ln a

例:求 \displaystyle \lim_{n\rightarrow \infty} \cos \frac a 2 \cos \frac a {2^2} \dots \cos \frac a {2^n}(PPT 2.4.4 p23)

极限存在判别法

两个重要极限

无穷小的比较

\displaystyle lim_{x\rightarrow a} \alpha (x) = 0, \lim_{x\rightarrow a}\beta(x) = 0,且 \lim_{x\rightarrow a}\frac{\beta(x)}{\alpha x} = l

命题 \alpha(x) \sim \beta(x)\quad\Leftrightarrow\quad\alpha(x)-\beta(x) = o(\alpha(x)) ,两个无穷小等价意味着他们只相差一个高阶无穷小。

k阶无穷小\lim_{x\rightarrow a}\alpha(x) = \lim_{x\rightarrow a}\beta(x) = 0,且 \exists C \neq 0, k > 0\beta(x) \sim C \alpha^k(x), (x\rightarrow \alpha) 则称当 x\rightarrow a 时, \beta(x)\alpha (x)k 阶无穷小, C\alpha^k (x) 称为 \beta(x) 的主部。

常见等价无穷小

x\rightarrow 0 时,

后两个其实是前两个函数的反函数。

1:求 \displaystyle \lim_{x\rightarrow 0} \frac{\tan x - \sin x}{x^3}

解:原式 = \displaystyle\lim_{x\rightarrow 0}\frac{\sin x (1-\cos x)}{\cos x \cdot x^3} = \lim_{x\rightarrow 0} \frac{x\cdot \frac 1 2 x^2}{x^3}=\frac 1 3

这一题不能用等价无穷小。分子中换成 x 只是等价无穷小中的主要部分。相减后更高阶的部分起作用。

例2x \rightarrow 0 时, f(x) 是比 x 高阶的 k 阶无穷小,又有 \displaystyle\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\ln \left(1+\frac{f(x)}{\sin 2 x}\right)}{3^{x}-1}=5

试求 k,且求 \displaystyle\lim _{x \rightarrow 0} \frac{f(x)}{x^{k}}

连续

证明

  1. 数列极限的加减运算法则

    已知 \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=A, \quad \lim _{n \rightarrow \infty} y_{n}=B, 证明 lim _{n \rightarrow \infty}\left(x_{n} \pm y_{n}\right)=A \pm B

    证明

    证明原式,即证明 \lim_{n\rightarrow\infty} [(x_n + y_n) - (A+B)] = \lim_{n\rightarrow\infty}[(x_n-A) + (y_n-B)] = 0

    \lim_{n\rightarrow\infty}x_n = A \Rightarrow \lim_{n\rightarrow\infty} (x_n-A) = 0\lim_{n\rightarrow\infty}x_n = B \Rightarrow \lim_{n\rightarrow\infty} (x_n-B) = 0

    又因为无穷小之和是无穷小,原命题得证。

  2. 数列极限的乘法运算法则

    已知 \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=A, \quad \lim _{n \rightarrow \infty} y_{n}=B,证明 \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n} y_{n}=A B

    证明

    即证 \lim_{n\rightarrow\infty} (x_ny_n - AB) = 0

    \lim_{n\rightarrow\infty} x_n = A\lim_{n\rightarrow\infty}(x_n - A) = 0, 故 \{x_n\} 有界。同理,\{y_n\} 有界。

    \lim_{n\rightarrow\infty} (x_ny_n - AB) = \lim_{n\rightarrow\infty} [(x_n-A)y_n + A(y_n - B)] = 0,原命题得证。

  3. 数列极限的除法运算法则

    已知 \lim _{n \rightarrow \infty} x_{n}=A, \quad \lim_{n \rightarrow \infty} y_{n}=B \neq 0, 证明 \lim _{n \rightarrow \infty} \frac{x_{n}}{y_{n}}=\frac{A}{B}

    证明

    即证 \lim_{n\rightarrow\infty} (\frac{x_n}{y_n} - \frac A B) = 0

    \lim_{n\rightarrow\infty} x_n = A,得 \lim_{n\rightarrow\infty}(x_n - A) = 0

    \lim_{n\rightarrow\infty} y_n = B \neq 0 \Rightarrow \lim_{n\rightarrow\infty} (y_n - B) = 0,且由保号性,\exists N,当 n > N 时,|y_n| > \frac{|B|}2\frac 1{|y_n|} < \frac{2}{|B|} 有界。

    \lim_{n\rightarrow\infty} (\frac{x_n}{y_n} - \frac A B) = \lim_{n\rightarrow\infty} \frac{Bx_n-Ay_n}{B y_n} = \lim_{n\rightarrow\infty} \frac{B(x_n-A) - A(y_n - B)}{By_n} = 0

  4. 第一重要极限

    先证明,当 0 < |x| < \frac \pi 2 时, \cos x < \frac {\sin x}{x} < 1

    证明

    画单位圆和三角形:

    证明 第一重要极限

    \displaystyle S_{\triangle AOC} > S_{扇形 AOB} > S_{\triangle AOB},即 \frac 1 2 \tan x > \frac 1 2 x > \frac 1 2 \sin x\sec x > \frac x {\sin x} > 1,变为倒数得到 \cos x < \frac{\sin x} x < 1 ,得证。

    由夹逼定理,原命题也易证。

  5. 第二重要极限

    证明

    对于数列 \{x_n\}x_{n}=\left(1+\frac{1}{n}\right)^{n} (典型方法)

    x_{n}=\left(1+\frac{1}{n}\right)^{n}=1+C_{n}^{1} \cdot \frac{1}{n}+C_{n}^{2} \cdot \frac{1}{n^{2}}+C_{n}^{3} \cdot \frac{1}{n^{3}}+\cdots+C_{n}^{n} \cdot \frac{1}{n^{n}} =1+1+\frac{1}{2 !}\left(1-\frac{1}{n}\right)+\frac{1}{3 !}\left(1-\frac{1}{n}\right)\left(1-\frac{2}{n}\right)+\cdots+\frac{1}{n !}\left(1-\frac{1}{n}\right)\left(1-\frac{2}{n}\right) \ldots\left(1-\frac{n-1}{n}\right)

    由于:

    1. x_{n+1} 比较,导出单调增加
    2. 适当放大,导出有界性

    故极限存在,求得 e。下求 \lim_{x\rightarrow \infty} (1 + \frac 1 x)^x = e

    n = [x], 当 x > 1 时有 n \leq x < n + 1。则有

    (1 + \frac 1 {n+1})^n < (1+\frac 1 {n + 1})^x < (1 + \frac 1 x)^n < (1 + \frac 1 x)^x \leq (1 + \frac 1 n )^ x < (1 + \frac 1 n)^{n+1}。左式 = 右式 = e

    x \rightarrow -\infty 时,令 y = -x 代换即可。

    得证。